THAIBINH NEWS

Làng chài Cao Bình nằm nép bên con sông Cốc Giang, thường được gọi là sông Gốc, một nhánh nhỏ ở ngay nơi sông Hồng chảy về biển, thuộc địa phận xã Hồng Tiến, Kiến Xương, Thái Bình đã trở thành địa danh “nổi tiếng” từ lâu với những “thành tích chẳng giống ai” như: “làng điểm chỉ”, “làng trúng cá sủ vàng nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo”…

Khát vọng lên bờ

Và cũng bao năm nay, đa số nhân khẩu của làng Cao Bình đau đáu với hy vọng được lên bờ để an cư lạc nghiệp. Chia sẻ với chúng tôi, ông Đỗ Đức Cảnh, Chủ tịch xã Hồng Tiến cho biết, làng chài Cao Bình có 142 hộ dân với 584 nhân khẩu thì tất cả đều làm nghề chài lưới, đa số không có nhà trên bờ, cuộc sống của họ lênh đênh sông nước nay đây mai đó.

Năm nay, trẻ em làng chài Cao Bình sẽ được đi học tại ngôi trường mới được xây dựng

Ngay từ trong bụng mẹ, trẻ em Cao Bình đã gắn bó với sông nước. Đến lúc lẫm chẫm biết đi, chúng cũng rong xuôi theo cha, mẹ lênh đênh ở cửa Ba Lạt. Cũng có khi theo luồng cá sang tận Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An hoặc phiêu dạt ra Quảng Ninh, Móng Cái… chỉ đến ngày lễ tết mới được về quê. Con nước đưa đẩy nên trẻ em làng này, học xong cấp 1 lên cấp 2 số lượng chỉ còn một nửa.

Hiện nay cả làng chỉ có 1 em đang học cấp 3. Thuyền – cái nhà và cũng là cái cần câu cơm của bà con ngư dân đa phần là thuyền nhỏ, giá khoảng 10 triệu/chiếc chỉ đánh bắt được ở trong sông. Cả làng cũng chỉ có khoảng 50 chiếc thuyền được coi là “lớn” (trị giá khoảng 60 – 80 triệu/1 chiếc) có thể ra đánh bắt ở ven bờ.

Không ra được khơi xa, nên sản lượng đánh bắt chẳng đáng là bao. Đã vậy, với người dân chài, nhà nào cũng con đàn cháu đống. Không biết chữ, không có tài sản thế chấp nên bà con phải vay nặng lãi để lấy vốn làm ăn. Nên mỗi chuyến đi biển dù có thu được tiền triệu, trừ tiền xăng dầu, khấu hao máy móc, sửa chữa thuyền bè, trả lãi, trả nợ là hết. Muốn dành dụm đủ tiền “lên bờ” với bà con Cao Bình thật chẳng đơn giản.

Đời ngư phủ là vậy, cứ ngừng chèo là đói. Mà khổ nỗi, cái đói nó chẳng bao giờ chịu ở một mình. Nó kéo theo cả bệnh đói con chữ làm đồng minh để níu chân người dân chài cứ phải đắm, chìm trong cái nghèo, nghèo mãi. Trò chuyện với những người dân Cao Bình mới biết, những năm gần đây không ít hộ dân bắt được cá sủ vàng, trúng mùa moi, mùa sứa, thu nhập được hàng chục, hàng trăm triệu đồng chứ chẳng ít. Song khốn nỗi đói con chữ nên khó con tính.

Có những hộ dân dù đã “lên bờ”, xây được nhà cửa khang trang hẳn hoi. Nhưng chỉ vì thiếu chữ, không biết làm ăn, nên thua lỗ. Nhà to xây xong chỉ được ở một thời gian lại phải bán trả nợ, ở nhà nhỏ, rồi nhà nhỏ lại thành không nhà, cả gia đình trở lại với con thuyền.

Để tìm hướng thoát nghèo cho ngư dân, mấy năm trước, một số đơn vị xuất khẩu lao động muốn tuyển người Cao Bình đi đánh cá ở Hàn Quốc, nhưng không biết chữ nên không đi xuất khẩu được. Thanh niên Cao Bình bây giờ nếu không đi biển, thì lại bỏ quê vào miền Nam làm thuê.

Cái vòng luẩn quẩn: đông con, thiếu chữ, đói, không đất, không nhà… cứ bám riết lấy bà con nơi đây.

Ước mơ thành hiện thực

Trước đây, chính quyền địa phương đã có nhiều cố gắng trong việc giúp ngư dân an cư. Lần đầu, tổ chức bán đất với giá ưu đãi cho dân Cao Bình, giá bán chưa đến 1 triệu đồng/1 suất đất nhưng chỉ có 46 hộ mua. Lần 2 cũng chỉ có 5 hộ mua đất.

Chỉ đến khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 33/2011/QĐ-TTg ngày 10/6/2011 về việc miễn tiền sử dụng đất ở cho hộ dân làng chài, dân sống trên sông nước, đầm phá di chuyển đến định cư tại các khu, điểm tái định cư, cùng với sự nỗ lực của chính quyền cơ sở, mong ước an cư cho người dân làng chài đã được hiện thực hóa và đang hiện hữu.

Hiện nay, khu quy hoạch định cư cho người dân làng chài Cao Bình đã được địa phương làm xong. Khu này rộng 3 ha, các công trình điện, đường, trường mầm non đã hoàn thiện,…

Khu tái định cư của người dân làng chài Cao Bình: đường giao thông, điện và

trường mầm non đã được hoàn thành, chuẩn bị cấp đất cho bà con dựng nhà

Ông Lê Minh Hoàng, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình cho biết, "huyện đang xem xét hồ sơ đề nghị cấp đất cho 63 hộ dân trong đợt này. Dự kiến, sẽ cấp vào đầu tháng 1/2012, mỗi hộ sẽ được cấp 100 m2 để làm nơi sinh cơ lập nghiệp. Ngoài ra, mỗi hộ còn được hỗ trợ 10 triệu đồng để xây nhà".

Ông Đỗ Đức Cảnh, Chủ tịch xã Hồng Tiến chia sẻ thêm, "trước mắt xã ưu tiên cấp đất cho các hộ dân đang sống trên thuyền trước. Đối với đất của 46 hộ dân đã lên bờ đợt trước, khu đất này nằm sát ở ven sông, trong phạm vi dòng chảy, thuộc vùng thủy triều, không nằm trong quy hoạch khu dân cư. Nên đối với 46 hộ dân này thì cũng sẽ phải cấp lại đất và vận động họ di dời vào trong vùng quy hoạch. Đối với những hộ chưa xây nhà kiên cố thì vận động họ dỡ bỏ để vào trong vùng quy hoạch. Còn lại một số hộ đã xây dựng nhà kiên cố thì vận động dần dần…".

Chị Hòa, một ngư dân Cao Bình phấn khởi tâm sự với chúng tôi: “Đợt này được Nhà nước cho đất, cả làng ai cũng vui. Vợ chồng em dù nghèo mấy cũng cố gắng xây một cái nhà, nhỏ cũng được. Trước là có chỗ trú mưa, trú nắng, tránh mùa dông bão, còn tính về lâu dài thì lên bờ, con em mới được đi học, bố mẹ già mới được chăm sóc”. Ông Đỗ Đức Cảnh cho biết thêm, xã Hồng Tiến vừa thành lập Hợp tác xã nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản.

Hiện nay, Hồng Tiến đang nuôi trồng khoảng 150 ha thủy hải sản. Xã cũng đang tập trung phát triển nghề chế biến thực phẩm từ cua, cáy, rươi. Mùa rươi năm nay, có những hộ gia đình lãi mấy trăm triệu tiền mắm rươi, mắm cáy... Địa phương đang cân nhắc lựa chọn nghề đào tạo phù hợp với ngư dân, để bà con sớm ổn định cuộc sống lâu dài.

Cũng như chị Hòa, ông Hải (trưởng thôn), ông Toán, ông Thiệu, chị Tin... và nhiều người dân Cao Bình khác mà chúng tôi đã gặp trong chuyến công tác này, trong ánh mắt, nụ cười của họ đều chan chứa với niềm vui an cư đang dần trở thành hiện thực. Cái lạnh, cái giá trong những ngày này của Bắc Bộ như được xua tan để nhường chỗ cho mùa Xuân ấm áp. Vậy là Tết này mùa xuân của niềm vui hy vọng mới đã đến sớm với người dân Cao Bình.

Hoàng Diên–Trần Mạnh (Chinhphu.vn)