THAIBINH NEWS

Tại xã Đoan Hùng - “thủ phủ” lò gạch thủ công của huyện Hưng Hà (Thái Bình) - mặc dù ngày 11.8 là hạn chót để dẹp các lò gạch này, nhưng cho đến thời điểm này, nhiều lò gạch vẫn đứng trơ gan, toả khói “đầu độc” làng quê.

Làng quê… ngộp thở

35 xã của huyện Hưng Hà có 470 lò gạch thủ công, riêng xã Đoan Hùng đứng đầu bảng với 93 lò, bỏ xa xã thứ hai (Tân Lễ có 40 lò). Chạy dọc 2 bên đường (dài khoảng 2km) từ thôn Tiên La đến thôn Đôn Nông là hàng chục lò gạch cũ kỹ, già nua, nhiều lò gạch đang nghi ngút khói. Chủ yếu các lò gạch nằm trong 2 thôn này. Các lò ở đây hầu hết là lò gạch ống thấp. Không khí rất ngột ngạt, khó chịu.

Nhiều đoạn đường lầy lội, bị băm nát, đầy bùn đất. Xe tải to, công nông chở đất, gạch đã băm nát con đường liên xã.

Đằng sau lò gạch là không ít các biệt thự bề thế của các chủ lò. Ảnh: T.T

20 năm trước phong trào làm gạch thủ công bắt đầu manh nha tại xã. Thế rồi nhiều người trong xã, chủ yếu là những hộ nằm dọc 2 bên đường “bắt chước” nhau đổ xô làm lò gạch thủ công. Để làm gạch, người ta moi đất ở mọi nơi. Bãi 5 mẫu ở xóm 4, trải qua nhiều năm nạo vét để làm gạch, giờ đã trở thành... hồ. Người ta còn lấy đất ở bờ ao, bờ sông. Đất ruộng ở khu Đồng Chùa cũng đã lỗ chỗ những ao. Khắp làng, gạch mộc (chưa đốt) chất đống ở nhiều nơi.

Bà Nguyễn Thị Ngọc (SN 1950, trú thôn Đôn Nông) than thở: “Tháng 12 năm ngoái, truyền thanh xã đọc là cấm lò gạch thủ công, vậy mà giờ vẫn đốt. Người ta đốt quanh năm. Giờ đang có thông tin cấm đốt nữa, nên người ta đang chạy đua, đốt càng nhiều càng tốt”. Bà chỉ cho tôi xem những cây nhãn trong vườn không thể có quả do không khí bị ô nhiễm. Bà thì bị chứng đau đầu, khó ngủ. Bà bức xúc: Nếu không dẹp những lò gạch này, thì chẳng mấy nữa, dân làng sẽ bị bệnh tật hết. Một người dân (giấu tên) thì than thở: “Nhà của tôi bị quây giữa 4 lò gạch, phải đóng kín cửa suốt ngày. Chồng tôi dù bị bệnh nặng nhưng vẫn phải hít thở mùi than lò gạch quanh năm suốt tháng. Tôi trồng 20 cây nhãn thì đã chết hết cả. Lúa cũng bị cháy lá vì gạch”.

Chính quyền gặp khó?

Mặc dù Thủ tướng đã có quyết định về việc xóa bỏ lò gạch thủ công vào năm 2010, nhưng phải đến ngày 28.5.2010, UBND tỉnh Thái Bình mới ra chỉ thị 05 về vấn đề này trên địa bàn tỉnh. Ông Nguyễn Ngọc Quả - Chủ tịch UBND xã Đoan Hùng - cho biết: Từ tháng 8.2010, xã đã thành lập ban chỉ đạo của xã về xóa bỏ lò gạch thủ công. Xã đặt ra kế hoạch là đến 31.12.2010 là phải giải quyết xong.

Vậy nhưng, khi xã họp với các chủ lò, thì các chủ lò than rằng họ đã dồn tiền tích tụ nhiều đất, gạch mộc còn nhiều, nên xin... gia hạn thêm để đốt nốt gạch mộc. Vậy là cơ quan chức năng lại “chiều lòng” các chủ lò gạch, để các chủ lò gạch trong xã tiếp tục đốt. Cũng theo ông Quả thì sau ngày 31.12.2010, do bận đại hội, bầu cử nên chỉ đạo bị buông lỏng, dân vẫn tiếp tục đốt cho đến tận bây giờ(?!).

Ông Quả thừa nhận: “Nhiều chủ lò vẫn còn gạch mộc nên phải để họ đốt nốt. Chúng tôi cũng nghe có tình trạng đùn gạch mộc lén, đã tổ chức rình, bắt, nhưng chưa bắt được trường hợp nào”. Ông Phạm Văn Thái - Phó phòng Công Thương huyện Hưng Hà - cho biết: “Các lò gạch thủ công trên địa bàn huyện đều là tự phát, không được cấp nào phê duyệt. Chỉ đạo của huyện là cương quyết tháo dỡ các lò gạch thủ công. Sau ngày 11.8, chúng tôi sẽ xem bao nhiêu lò còn cố tình hoạt động để huyện đề ra giải pháp tiếp”.

Đoàn Tất Thảo (Lao động)